<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 vector-feature-night-mode-enabled skin-theme-clientpref-os vector-sticky-header-enabled" lang="fr" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Commis</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://fr.wikipedia.org/wiki/Commis"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Commis rootpage-Commis skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Commis</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="fr" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="fr" dir="ltr">
<p>Un <b>commis</b> est un agent, ou un employé, à qui sont dévolues des tâches subalternes. Suivant le domaine d'activité, ou le pays, un commis ou une commise accomplit des travaux intellectuels ou manuels.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Commis_dans_la_restauration">Commis dans la restauration</h2></div>
<p>\En cuisine professionnelle, le commis est chargé de l'entretien et de la propreté des ustensiles et des locaux, il rassemble les ingrédients pour la préparation des plats, il réalise les plats les plus simples sous la supervision d'un <a href="Cuisinier" title="Cuisinier">cuisinier</a> dans une <a href="Brigade_(cuisine)" title="Brigade (cuisine)">brigade de cuisine</a>.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Commis_des_administrations_financières"><span id="Commis_des_administrations_financi.C3.A8res"></span>Commis des administrations financières</h2></div>
<p>En France, durant l'<a href="Ancien_R%C3%A9gime" title="Ancien Régime">Ancien Régime</a>, un commis désignait l'employé subalterne, et souvent révocable sans préavis, chargé d'assurer les travaux simples d'un bureau de la <a href="Ferme_g%C3%A9n%C3%A9rale" title="Ferme générale">Ferme générale</a>, d'un notaire, etc. Il y avait également des commis de boutique, de banque, de boucherie, etc.
</p><p>Au <abbr class="abbr" title="19ᵉ siècle"><span class="romain">XIX</span><sup style="font-size:72%">e</sup></abbr> siècle, les <a href="R%C3%A9gie" class="mw-disambig" title="Régie">régies</a> financières comptaient plus de 10 000 employés de ce type, qui dépendaient <i>de facto</i>, pour leur embauche, leur salaire etc., du fonctionnaire (receveur, percepteur, directeur…), qui les avait recrutés. Cette situation dura jusqu'au début du <abbr class="abbr" title="20ᵉ siècle"><span class="romain">XX</span><sup style="font-size:72%">e</sup></abbr> siècle ; ils furent alors intégrés comme fonctionnaires tandis que la profession se féminisait après 1918 avec le recrutement de dames commises. Le terme commis a, depuis, disparu des catégories juridiques et administratives, mais il était encore utilisé couramment au début des années 1970 pour désigner un agent des impôts de <a href="Cat%C3%A9gorie_C_(fonction_publique_fran%C3%A7aise)" class="mw-redirect" title="Catégorie C (fonction publique française)">catégorie C</a> ou D.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Actuellement">Actuellement</h2></div>
<p>Au <a href="Qu%C3%A9bec" title="Québec">Québec</a>, commis désigne toujours un employé de bureau de rang subalterne.
</p><p>En France, le mot commis est encore très utilisé dans les <a href="M%C3%A9tier_de_bouche" class="mw-redirect" title="Métier de bouche">métiers de bouche</a> ; par exemple, commis charcutier ou commis de cuisine.
</p><p>Souvent synonyme de « haute fonction publique », l’expression « grand commis de l’État » recouvre à la fois l’appartenance à un corps de la haute fonction publique, l’importance des responsabilités occupées et une certaine conception de l’intérêt public<sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Références"><span id="R.C3.A9f.C3.A9rences"></span>Références</h2></div>
<div class="references-small decimal" style=""><div class="mw-references-wrap"><ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a> </span><span class="reference-text"><span class="ouvrage" id="d'État"><span class="ouvrage" id="Le_Conseil_d'État">Le Conseil <span class="nom_auteur">d'État</span>, « <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.conseil-etat.fr/publications-colloques/colloques-et-conferences/a-re-voir-qu-est-ce-qu-un-grand-commis-de-l-etat"><cite style="font-style:normal;">[À (re)voir] Qu’est-ce qu’un grand commis de l’État ?</cite></a> », sur <span class="italique">Conseil d'État</span> <small style="line-height:1em;">(consulté le <time class="nowrap" datetime="2025-02-13" data-sort-value="2025-02-13">13 février 2025</time>)</small></span></span></span>
</li>
</ol></div>
</div>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Voir_aussi">Voir aussi</h2></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Articles_connexes">Articles connexes</h3></div>
<ul><li><a href="Premier_commis" title="Premier commis">Premier commis</a></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Liens_externes">Liens externes</h3></div>
<p class="mw-empty-elt">
</p>
<ul><li class="mw-empty-elt"></li>
<li class="mw-empty-elt"></li>
<li><div class="liste-horizontale"><span class="wd_identifiers">Notice dans un dictionnaire ou une encyclopédie généraliste</span> : <ul><li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.britannica.com/topic/clerk-religion"><i>Britannica</i></a></li> </ul></div></li>
<li><div class="liste-horizontale"><span class="wd_identifiers"><a href="Autorit%C3%A9_(sciences_de_l'information)" title="Autorité (sciences de l'information)">Notices d'autorité</a></span> : <ul><li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb11950170b">BnF</a></span> (<span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11950170b">données</a></span>)</li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://d-nb.info/gnd/1130420442">GND</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://id.ndl.go.jp/auth/ndlna/00574761">Japon</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.nli.org.il/en/authorities/987007283941005171">Israël</a></span></li> </ul></div></li></ul>
<ul id="bandeau-portail" class="bandeau-portail"><li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer skin-invert-image" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail du travail et des métiers</span> </span></li> </ul></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Cet article est issu de <a class="external text" title="Dernière modification le 2025-10-03" href="https://fr.wikipedia.org/wiki/?title=Commis&oldid=229462802">Wikipédia</a>. Sauf mention contraire, le texte est disponible sous <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.fr">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a>. Des conditions supplémentaires peuvent s’appliquer aux fichiers multimédias.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>
</body></html>